ERGENLİK – HEDEF BELİRLEME VERİMLİ ÇALIŞMA

ERGENLİK – HEDEF BELİRLEME VERİMLİ ÇALIŞMA

Ergenlik çocukluktan yetişkinliğe uzanan geçiş dönemi özelliği taşır. İnsan yaşamında birden fazla geçiş dönemi yaşar. Çocukluktan yetişkinliğe geçiş, bireyi uyum sağlamada en çok zorlayan süreçlerden birisidir. Ergenlik, fizyolojik, bilişsel yapı, psiko-sosyal ve psikolojik değişimlerin etkileşim ürünüdür. İnsan yaşamındaki en hızlı büyüme ve gelişim dönemleri; doğum öncesi, doğumdan sonraki ilk yıllar ve ergenlik dönemidir. Bir anda

Ergenlik çocukluktan yetişkinliğe uzanan geçiş dönemi özelliği taşır. İnsan yaşamında birden fazla geçiş dönemi yaşar. Çocukluktan yetişkinliğe geçiş, bireyi uyum sağlamada en çok zorlayan süreçlerden birisidir. Ergenlik, fizyolojik, bilişsel yapı, psiko-sosyal ve psikolojik değişimlerin etkileşim ürünüdür. İnsan yaşamındaki en hızlı büyüme ve gelişim dönemleri; doğum öncesi, doğumdan sonraki ilk yıllar ve ergenlik dönemidir. Bir anda hızlanan ve oransız olarak ortaya çıkan büyümeye ergenin uyum sağlaması zor olabilir. Bu dönemde sakarlıklara sık rastlanır. Ayrıca hızla değişen fiziksel görünüm benlik algısını da etkileyebilir. Ergenlik dönemi hem fiziksel görünüş ve beden imajının çok önem kazandığı hem de hormonlardaki değişimler nedeniyle çeşitli sıkıntıların (sivilceler, kilo almak-almamak gibi) yaşandığı bir süreçtir. Bu dönemde ergen çevresi tarafından beğenilmek, ilgi görmek ister ama bir taraftan da kendini oldukça “çirkin”, “yetersiz” algılayabilir. Özellikle yaşıtlarına göre daha erken ve daha geç olgunlaşan ergenler bu dönemde sorunlar yaşayabilirler. Fiziksel değişimler ergenliğin en belirgin özelliğidir ama ergenlik döneminde sadece hormonlar değişmez, duygular ve düşünceler de değişim hâlindedir. Bir ergen için vücudundaki değişimleri anlamak ve onlara uyum sağlamak yeterince zor iken buna bir de kimlik gelişim ile ilgili kaygıları eklenir.

Anne baba güvencesi altında geçen çocukluk dönemi sona ermektedir. Ergen bir taraftan bağımsızlaşmayı, birey olmayı, kendine yetmeyi sabırsızlıkla isterken bir taraftan da sınırlarını bilmediği bu yeni dünyayı keşfetmekten, yalnız kalmaktan, başkaları tarafından anlaşılmamaktan dolayı tedirginlik yaşayabilir. Ergenlik dönemindeki değişim alanlarından biri sosyalleşme sürecidir. Ergenlik döneminde bir gruba ait olma, beğenilme, ilgi görme ihtiyacı oldukça fazladır. Arkadaşlarıyla olan paylaşımın kalitesi ve içeriği çocukluk dönemine göre farklılaşmaya başlar. Ortak ilgi alanları, değerler, duygusal paylaşım önem kazanır. Arkadaş ilişkileri ergenin hayatında birçok farklı rol oynar. Her şeyden önce ergenler arkadaş grupları sayesinde, yetişkinlik hayatı için gerekli olan sosyal becerileri öğrenme ve geliştirme fırsatı yakalarlar. Sosyal becerileri çatışma ile baş etmek, problem çözmek, empati kurmak, yardımlaşmak ve destek olmak sayılabilir. Özellikle ergenlerin ilk yılları (12- 14 yaş) çatışmanın kaçınılmaz olduğu yıllardır. Kişisel farklılıklar olmakla birlikte bu dönem fiziksel değişimin en hızlı olduğu dönemdir. Hormonlardaki değişimler hem biyolojik büyümeyi hem de duygusal tepkileri yoğun olarak etkilemektedir. Ergenlik döneminin en zorlu tarafı belki de fiziksel olarak yetişkin bir bireyin özelliklerine sahip görünürken duygusal ve bilişsel açıdan gelişimin bu kadar hızlı olamamasıdır. Ergen bu kadar değişimden geçerken aslında anne babası da değişimden geçer, geçmek zorunda kalır.

Anne babanın çocuktan beklentisi  bir taraftan çocuklarının daha olgun, daha sorumluluk sahibi davranmasını beklerken bir taraftan da sözlerinden çıkmamasını isterler. Ergen ise bir yandan daha çok özgürlük ve bağımsızlık isterken bir yandan da davranışlarının sorumluluğunu almayı erteleyebilir. Anne- baba ve ergen arasındaki çatışmalar temelde bu ikilemlerden kaynaklanır. Otoriteye karşı gelme, söz dinlememe, eleştirilmeye karşı hassaslık, beğenmeme ve eleştirme ergenlik döneminin tipik tepkileridir. Bazen anne babalar ergenlik döneminin hassas bir dönem olduğunu anladıkları için bazen de ergenin öfke ve tepkisinden uzaklaşmak için bu dönemde kuralları tamamen ortadan kaldırırlar. Böyle bir durumda ise sanılanın aksine ergen daha mutsuz ve hırçın olur. Anne babadan sonra çocuğun becerilerinin ve yeteneklerinin gelişmesinde rol alan en önemli yer okuldur. Okulu değerlendirirken eğitim sistemine ve bu sistemin çocuğunuza uygunluğuna bakılmalıdır. Okulun niteliğini belirleyen en önemli şeylerin başında öğretmenler gelir. Gençler genellikle sıcak, istekli, sempatik, kolay uyum sağlayabilen ve endişelerini anlayıp onlara yanıt verebilen öğretmenleri tercih ederler. Öğrenciyi öğrenme sürecine katan; güler yüzlü, disiplinli öğretmen ergen tarafından beğenilmektedir. Her öğretmen bu tanımlara uymaz. Ama bu her öğrencinin bu tür tanımlara uymayan öğretmenlerle çatışacağı ve dersi bozacağı anlamını taşımaz. Ergenle sağlıklı iletişim ergeninin kendisini ifade etmesine, anlaşılmasına katkı sağlar. Ergen, okul ortamında öğretmene karşı tepkisini derse katılmamak, ödev yapmamak ya da öğretmene karşılık vermek şeklinde olabilir. Bu süreçte velinin ve öğretmenin sağlıklı iletişim becerilerine sahip model olmaları anlamlıdır. Ergen anlaşılmamak gibi durumla karşı karşıya olmadığını öğrenir. Ergenle iletişimde engeller diyebileceğimiz nasihat (öğüt) verilmesi, kıyas yapılması, hayır denmesi (seçenek gösterilmemesi), olumsuz davranışını değil kişiliğini hedef alan açıklamalar ergenin gelişimini olumsuzetkiler.

Ergenliğin gelişim süreci içerisindezor bir gelişi evresi ve gelişim görevlerinden bahsetmeye çalıştım. Öğrencinin bu süreçte durumu anlaşılırsa anne baba ve öğretmenlerin bu bakış açısıyla öğrenciden taraf olacaklarını, onların hedef belirleme, karar verme ve bu süreçte motive olmalarına katkı sağlar düşüncesi paylaşılmaya çalışılmıştır. Ergenin, dinlenilmesi, anlaşıldığının ifade edilmesi, ihtiyaçlarına karşı duyarlı olunması, arkadaş grubunun tanınması, gencin kendini tanımasına fırsat verilmesi, iyi bir rol model olunması, olumlu davranışlarının takdir edilmesi, olumsuz davranışlarını düzeltilmesi yolunda emek harcanması, dolaylı iletişim yöntemlerinin seçilmemesi (şu çocuğun bir isteği var hanım bir ağzını yokla gibi..), işlevsel olan kuralların uygulanmasında hassas olunması, geçerliliği olmayan kuralların kaldırılması, kuralların tutarlı olması, ergenin arkan grubu ve sosyal çevrede gözlemlenmesi anlamlıdır.Ergenlik döneminin zor geçmesinin nedenlerinden biri gencin bir yandan “kendini bulma ve kendi olma” savaşı vermesi bir yandan da birçok seçim yapmak zorunda olmasıdır. Hedef belirme aşamasında kendini tanıma, karar verme ve sorumluluk alma önemlidir. Eylem planı oluşturmakta ergene zaman kazandırır. Ergenin kendini tanıma aşamasında anne baba ve öğretmenler gerekli ortamları sağlamalılardır. Ergenlik dönemi süresince sağlıklı bir gelişim geçirmiş kendi karar ve seçimlerinde destek almış ergen hedef belirmede sıkıntı yaşayamayacaktır. Ergen kendi beklenti düzeyine göre hedef belirleyecektir. Ergen vereceği kararın sorumluluğunun gereğini yerine getirecektir. Olası sonuçlarını daha sağlıklı olarak değerlendirecektir. Başarı gelecektir. Kendi dışında belirlenen hedefler onu başarısızlığa götürecektir. Hedefini ergenin sahiplenmesi, ulaşılması noktasında motive edecektir.

Verimli ders planı yapmak için gerekliolanlar kuşkusuz iyi uyku, beslenme ve eğlenmek için zamanı iyi yönetmek. Ödevleri ve yapılması gerekenleri sıraya koymak, tekrarın öğrenmedeki yerini anlamak ve zamanı planlamak, ders çalışırken belirli aralıklarda molalar vermek, ders çalışmak için odaklanma problemi yaşamayacağınız, rahat edebileceğiniz Ve sevdiğiniz ortamlar seçmek önemlidir. Unutulmaması gereken bir hususta sayısal ve sözel derslere nasıl çalışılacağı konusunda ilgili dersin öğretmenlerinden, okul Rehberlik ve psikolojik danışma servislerindeki psikolojik danışmanlardan yardım almak. İyi bir sıralamada olmak, hedefimize ulaşma konusunda test çözme teknikleri de bu süreçte anlamlı bir yer tutar. Bir sınavda başarılı olmamızın ilk ve en önemli koşulu bilgiye sahip olmaktır. İkinci önemli nokta yorumlama yeteneğimizdir. Yorum gücümüz, bize sorulara farklı açılardan bakabilmemizi sağlar. Üçüncü önemli nokta da bilgisine sahip olduğumuz, yorumlayabildiğimiz soruları belirli hızda yani kısıtlı zamanda çözebilme yeteneğidir. Ergenlik döneminin zorlu bir süreç olduğundan bahsettim. Anne baba olmanın verilen emekle eşdeğer olduğundan söz ettim. Model olmak ve sağlıklı iletişim becerilerine sahip olmaktan, kuralların ne kadar önemli olduğundan da bahsettim. Anne baba, öğretmen ve tüm paydaşların kendilerini donanımlı hâle getirmelerinin sağlıklı birey yetiştirmeye olan katkısına vurgu yaptım. Okuldan bahsettim, çocuklarımızın ikinci yuvasından da: İletişim becerileri basit anlamıyla dinleme, dinlediğini ifade etme olduğunu açıkladım. Bireyi anlamanın yolunun öncelikle anlamaya çalışmak olduğunu söyledim. Bireylerde sağlıklı iletişim becerisi geliştirmenin yolunun rol model olmaktan geçtiğini belirttim. Çocuklarımız, hedeflerini kendileri belirlerse motive olacaklarını fısıldadım. Nihai amacımız biz eğitimcilerin sağlıklı bireylerin sağlıklı toplum oluşturma sürecine katkı sağlamasıdır. Düşünce, davranış ve duyguları önemsenen canlılarız. Değer verilmek, ilgilenilmek ve bunun anlamlı bir şekilde karşılık bulması önemlidir.

Son sözle; ergenliğin gelişim süreci içerisinde zor bir gelişim evresi ve gelişim görevlerinden bahsetmeye çalıştım. Öğrencinin bu süreçte durumu anlaşılırsa anne baba ve öğretmenlerin bu bakış açısıyla öğrenciden taraf olacaklarını, onların hedef belirleme, karar verme ve bu süreçte motive olmalarına katkı sağlar düşüncesi paylaşılmıştır.

1 yorum

Yazılar

Yorumlarınız Bizim İçin Önemli

E-mail adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli Alanlar * ile işaretlidir. Yorumunuz incelendikten sonra yayınlanacaktır.

Yanıttan vazgeç

1 Yorum

  • Sefa ZENGİN
    Ömer
    Nisan 2, 2018, 8:52 pm

    yazılarınızı çok beğeniyorum

    YANITLA

Son Yazılar

En Çok Okunanlar

En Çok Yorumlananlar