EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMENİN ÖNEMİ

EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMENİN ÖNEMİ

İnsanoğlunun yüz yıllardır en büyük problemlerinden biri de eğitimdir. Çünkü her toplum kendi kültürüne, yaşantısına ve değerine uygun bireyler yetiştirmek ister. Bu amaca ulaşabilmek için eğitim ortamları ve programları tasarlamaya çalışır. Fakat son yıllarda insan nüfusundaki artış ve iş imkânlarındaki kısıtlılık eğitimin verilmesi kadar ölçülmesinin de önemini arttırmıştır. Bütün kurumlar ve özel teşebbüsler eğitimini almış

İnsanoğlunun yüz yıllardır en büyük problemlerinden biri de eğitimdir. Çünkü her toplum kendi kültürüne, yaşantısına ve değerine uygun bireyler yetiştirmek ister. Bu amaca ulaşabilmek için eğitim ortamları ve programları tasarlamaya çalışır. Fakat son yıllarda insan nüfusundaki artış ve iş imkânlarındaki kısıtlılık eğitimin verilmesi kadar ölçülmesinin de önemini arttırmıştır. Bütün kurumlar ve özel teşebbüsler eğitimini almış insanların içinden en kaliteli ve donanımlı bireyi almak için uğraşmaktadırlar.

Yaşamın her alanında ölçme eylemi vardır. Fakat insanların neredeyse tamamının ulaşmaya çalıştığı duygu başarı olunca, eğitim alanındaki ölçme kavramı daha fazla önem kazanmaktadır. Dünya üzerinde tüm toplumlar bebeklik döneminden başlayarak tüm çocuklara değişik ölçme araçları uygulayarak zekâ ve yetenekleri ile ilgili kestirimlerde bulunmaya çalışırlar. Nasıl bir hastalığın erken teşhisi çok önemli ise bireylerin zekâ ve yeteneklerinin erken yaşlarda keşfedilmesi de çok önemlidir. Erken teşhis edilen zekâ ve yetenekler doğru yönlendirmeler ve eğitimlerle desteklendiğinde kalkınma da hızlı olur. Çünkü parayı kazandıran ürün, ürünü meydana getiren ise zekâ ve yetenektir.

Yukarıda öneminden bahsettiğimiz ölçmenin ülkemiz eğitim sistemindeki işlevinden daha derinlemesine bahsedelim. Eğitim de ölçme kavramı tek başına kullanılmaz çünkü bir durumu sadece ölçmek yetmez. Ölçüm sonucunu belli bir ölçüte göre kıyaslayarak yorumlamamız gerekir. İşte bu yorumlama işine değerlendirme denir. Eğitimde bu iki kavramı yan yana getirerek bir bilim dalı ortaya çıkarıyoruz ve bu bilim dalına Ölçme ve Değerlendirme diyoruz. Son yıllarda adlarını çok fazla duyduğumuz PISA ve TIMSS gibi uluslararası sınavlarda ülkemizin aldığı sonuçlardan sonra ulusal ve yerel basında hatta ve hatta halk arasında en çok konuşulan konuların başında eğitim sistemimiz gelmeye başlamıştır. Yapılan sınavlardan elde edilen sonuçlara göre ülkemiz eğitim sisteminin çağdaş toplumların eğitim sistemlerinden uzak olduğu ezbere dayalı ve üst düzey becerileri ortaya çıkarmayan bir özellikte olduğu görünmektedir. Tüm kamuoyunda eğitim sistemimizin ezbere dayalı ve üst düzey becerileri ortaya çıkarmayan nitelikte olduğu konuşulurken bu sistemin bu halde olmasının sebepleri göz ardı edilmektedir. Eğitim sistemimizin ezbere dayalı ve üst düzey becerileri ortaya çıkaramayan özellikte olmasının temel sebebi eğitim sonrası yapılan ölçme ve değerlendirmenin niteliksiz olmasıdır. Temelden alacak olursak ilkokul 4.sınıfta karneye not vermek için yaptığımız ölçme değerlendirmeden başlayarak, lise son sınıfta öğrencilerin uzmanlıklarını ellerine almaları için kazanmaları gereken üniversite seçme sınavına kadar uyguladığımız ölçme değerlendirme süreçlerinin tamamı öğrenciyi ve sistemi ezberci olmaya itmektedir.

Üniversitelerimizin eğitim fakültelerinde öğretmen adaylarına verilen formasyon derslerinden biri Eğitimde Ölçme ve Değerlendirmedir. Öğretmenlerimiz üniversitelerde anlatılan kitabi bilgiler ile meslek hayatlarına başlarlar. Derinlemesine ve özümseyerek bir ölçme anlayışı kazanmazlar. Mesleki hayatlarında da öğrencilerinin ölçülmesinde önlerine sürekli olarak çoktan seçmeli sınavlar gelir ve istemeden de olsa klasik ölçme ve değerlendirme basamağına ayak uydurmaya başlarlar. Yaptıkları tüm ölçme çalışmalarında öğrencilerinin neyi bilmediğini bulmaya çalışırlar. Oysa ölçme, öğrencinin neyi bilmediğini değil neyi ne kadar bildiğini araştırır. Ölçme ve değerlendirme aslında bilimin tam merkezinde yer alır. Çünkü ölçme ve değerlendirme var olanla değil var olanın oluşumunun boyutu ve etkileri ile ilgilenir. Bilim gibi sürekli merak eder. Araştırır, ne kadar olduğunu bulmaya çalışır, neden olmadığını düşünür, sorunları tespit eder ve çözüm yollarını ortaya koymaya çalışır.

Eğitim sistemimiz ve sisteme yön veren ölçme değerlendirme anlayışından bahsettik. Biraz da yukarıda anlattığımız gibi merak edelim ve bir uzman görüşü ile ne yapmamız gerektiğinden bahse- delim. Eğer eğitim sistemimizi yeniden inşa etmek ve yetenekli bireyler ortaya çıkarmak istiyorsak öncelikle öğrencilere kazandırmayı hedeflediğimiz kazanımları bilişsel düzeyden kurtarıp duyuşsal düzeyde kazanımlar hâline getirmemiz gerekiyor. Duyuşsal hâle dönüşen bilgi içselleştirilir ve içselleşen  bilgi kalıcı davranışa dönüşür. Çünkü davranışa dönüştüremediğimiz hiç- bir şeyi öğretmiş sayılmayız. İkinci basamak olarak kazanma kavramını hayatımızdan ve müfredatımızdan çıkarıp yerine hak etme kavramını getirmeliyiz. Bu bağlamda öğrencilerimiz için üniversite kazanılan bir okul değil hak edilen bir okul olmalıdır. Ancak bu mantık ile anlık ölçme ve değerlendirmeden kurtulup süreç değerlendirme (performans, port- folyo ve proje) mantığını kazanmış oluruz. Süreç değerlendirmesinde bireyin bir an sergilediği performans değil öğrenim hayatı boyunca sergilediği performans değerlendirilmiş olacağından birey öğrenim görmeyi istediği okulları hak edebilmek için sahip olduğu bütün zekâ ve yeteneği ortaya koymaya çalışacaktır. Bu yüzden bireyleri böyle bir eğitim sürecinin içine sokmak için inşa edeceğimiz eğitim sisteminin şantiye- sinde kesinlikle ölçme değerlendirme uzmanlarının da çalışmalarını sağla- malıyız. Rehberlik birimleri gibi her okula ölçme ve değerlendirme birimleri oluşturmalıyız ve buralarda kesinlikle ölçme değerlendirme alanında uzman kişilere yer vermeliyiz. Bu sadece bakanlığımız için değil özel eğitim kurumları için de olmazsa olmaz bir tutum olmalıdır. Çünkü unutulmamalıdır ki eğitimi planlamak, geleceği planlamaktır. Bu yüzden her planın düzenli olarak ölçülmesi ve elde edilen veriler ile revize edilmesi gerekir.

Yazılar

Yorumlarınız Bizim İçin Önemli

E-mail adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli Alanlar * ile işaretlidir. Yorumunuz incelendikten sonra yayınlanacaktır.

Yanıttan vazgeç

Son Yazılar

En Çok Okunanlar

En Çok Yorumlananlar